Platform Toekomst Amstelland

Verslag van de Startbijeenkomst
maandag 4 november, 19.30-22.30, Rehoboth, Kerkstraat 12, Ouderkerk a/d Amstel

De startbijeenkomst begint in de kerk van Ouderamstel, waar de deelnemers met een kop koffie in de hand en de jas aan de start afwachten van de bijeenkomst. Daar gaan we in vier groepen uiteen om een tocht te maken langs vier mogelijke toekomsten van het Amstelland, verbeeld door mensen van de theatergroep Troje. Vanuit de verschillende toekomsten komen we weer bijeen op het vertrekpunt, de kerk van Ouderamstel. Daar krijgen we de boodschap mee van boer Roos uit 2033: ‘Doe alles wat je doet met vreugde in het hart. Remember… the future lies in your hands’.

Zo gaat de avond van start, gevolgd door een verwelkomende toespraak van mevrouw Renske Peters, gedelegeerd opdrachtgever van het project (hoofd sector Ruimte en Groen van de dienst Ruimtelijke Ordening (dRO) Amsterdam). Zij heet de deelnemers van harte welkom namens mw. Hester Maij (wethouder RO te Amsterdam) die wegens griep niet kon komen.
Klik hier voor de tekst van de toespraak.

Maureen Linthout neemt het woord en vertel kort iets over de opzet van het proces, waarna gelegenheid is om vragen te stellen.
Maureen Linthout veronderstelt dat men op de startbijeenkomst is gekomen met de vraag ´waarom zal ik aan dit proces deelnemen´? Ons idee is dat de motivatie in u voortkomt uit het belang om de kwaliteit van het Amstelland te bewaren en te bewaken. Om dit te realiseren moet er duidelijkheid bestaan over waar we naar toe willen met z´n allen. Daarom is er op initiatief van de 6 gemeenten (Abcoude, Amstelveen, Amsterdam, Ouderamstel, de Ronde Venen en Uithoorn) dit proces opgezet, met als doel een publieke plaats te creëren van waaruit gezamenlijk vorm gegeven kan worden aan de toekomst van het gebied. Het platform heeft als uitgangspunt dat je kwaliteit maar een keer kunt verliezen en dient daarom als plaats om samenhang aan te brengen in de verschillende ideeën, om projecten in te brengen en als draagvlak voor steun uit onverwachte hoek.
De beoogde resultaten van dit proces zijn dan ook een visie te creëren voor de lange termijn, tot 2033. Het maken van een ontwikkelingsplan voor de korte termijn, wat bijvoorbeeld concreet inhoudt het maken van een projectenlijst met investeringen die voor een deel al in deze college periode kunnen beginnen. Tot slot zullen alle resultaten binnen alle besluitvormingsorganen aan de orde komen zodat het in alle officiële kanalen wordt opgenomen.

Het platform gaat de toekomst onderzoeken aan de hand van 4 mogelijke scenario´s met ontwerpondersteuning. Wij denken aan een groep van 100 mensen die vier keer bijeen zullen komen in gemengde samenstelling. Tussendoor zijn er dan nog spiegelbijeenkomsten waar toetsing van de tussenresultaten plaats vindt bij de achterban van de verschillende belangengroepen. Naast het platform wordt ook ingezet op andere activiteiten in het gebied die in het teken staan van culturele ontdekkingsreizen en die bijdragen tot visievorming. Wat dit precies inhoudt komt in latere bijeenkomsten (zie onderstaand schema) verder aan de orde. Meer informatie hierover vindt u in het stuk ‘Introductie Toekomst Amstelland’ dat voor deze bijeenkomst is uitgereikt.

Maandag 4 november 2002
Startbijeenkomst
Maandag 25 november 2002
Modellenworkshop
Januari
Spiegelbijeenkomsten
Maandag 10 maart 2003
Projectenworkshop
1e weekend van mei
(onder voorbehoud)
Slotbijeenkomst

Tot slot gaat Maureen Linthout nog even in op de spelregels. Er was een signaal gekomen uit het platform dat het houden aan regels geen open houding teweegbrengt. Maureen Linthout benadrukt dat de spelregels van dit project absoluut niet zo bedoeld zijn. Het idee om met spelregels te werken is om een omgeving te scheppen waarin mensen elkaar vertrouwen en met elkaar meewerken aan een geheel. Middels de spelregels wordt vooraf duidelijkheid geschapen in eventuele verwachtingen.
De eerste belangrijke spelregel is dat alle partijen verklaren bereid te zijn af te zien van eerder ingenomen standpunten in het belang van het zoeken naar innovatieve oplossingen. Zij doen dit onder voorwaarde dat hun bevoegde instanties in de slotfase de gelegenheid krijgen de resultaten te beoordelen. Een andere belangrijke spelregel is dat de partijen bereid zijn alle medewerking te verlenen aan het proces en alle aanwezige kennis ter beschikking stellen. We gaan er vanuit dat wie deelneemt, ook iets wil bereiken met het platform. Een laatste belangrijke regel die hier wordt benadrukt is dat de partijen verklaren bereid te zijn alle benodigde inspanningen te verrichten om de resultaten van het proces in de derde ronde om te zetten in een gemeenschappelijke organisatievorm en een investeringsprogramma. Behalve visievorming is het ook de bedoeling iets te gaan doen samen!
Ten alle tijden geldt tijdens het proces dat ieder die hier zit gelijkwaardig is maar andersoortig!

Jeroen Saris dank Maureen Linthout. Zij zijn van De Stad bv en zijn als respectievelijk procesontwerper en procesbegeleider verantwoordelijk voor het procesontwerp. Jeroen Saris stelt aansluitend Renske Peters en Geert Timmermans (projectleider Amstelscheg, dRO Amsterdam) voor van de dRO Amsterdam. De dRO is gedelegeerd opdrachtgever van het proces. Dan zijn er de ontwerpers die zich straks zelf voor zullen stellen en vertegenwoordigers van de betrokken gemeenten De wethouders  Ruimte en Groen/ Ruimtelijke Ordening van de betrokken gemeenten maken deel uit van de Stuurgroep.

Jeroen Saris benadrukt dat de entree van het proces een luchtig en tegelijkertijd theatraal beeld geeft maar dat dit een proces is met een serieuze ondertoon, dat moet leiden tot serieuze besluitvorming en onderbouwing voor de wijze waarop geld wordt uitgegeven.

Vraag vanuit de zaal: Hoe verhoudt dit proces zich tot het Streekplan Noord-Holland-Zuid?
Jeroen Saris antwoordt dat wij met het proces een visie, een kaart en investeringen presenteren en geen streekplan maken. We zullen geproduceerde streekplannen die van belang zijn wel betrekken hierbij.

Vraag vanuit de zaal: Wat is de status van het project, wordt dat het verhaal van ´leuk wat jullie gedaan hebben, lekker gespeeld´?
Wethouder van Ouderamstel, mevrouw Brummelhuis, antwoordt dat er wordt deelgenomen met instemming van de hele raad. Zij is van mening dat er met hen gepraat wordt als er toekomstige plannen worden gemaakt. Dit is het voortraject van bestemmingsplannen inzake veranderingen in het gebied. Vandaar dat er ook veel belang aan wordt gehecht dat dit met de hele raad wordt afgestemd. Dat betekent ook dat  er aan het eind van de rit een visie ligt waar de gemeenteraad een oordeel over kan vormen. De uitspraak van mw. Brummelhuis wordt gedeeld en bevestigd door wethouder De Roode van Abcoude.

Vraag vanuit de zaal: Zitten hier alleen grondeigenaren van het gebied?
Maureen Linthout antwoordt dat de werving middels het sneeuwbaleffect is opgezet, waardoor veel verschillende mensen vanuit diverse kanalen worden benaderd en geïnformeerd. Dit wordt gedaan vanuit oude contacten, vanuit de contacten van de mensen die betrokken zijn bij het proces en vanuit contacten die de gemeenten hebben. Eenieder die zich aanmeldt kan contacten met zich meebrengen.

Vraag vanuit de zaal: (met betrekking tot spelregel 7) Zijn mensen die moeten leven van het gebied gelijk aan anderen die gebruik maken van het gebied?
Ieder is gelijk maar niet hetzelfde, ieder heeft het recht z´n eigen verhaal in te brengen en dat wordt voorgelegd aan degenen die erover gaan beslissen, aldus Jeroen Saris.

Vraag vanuit de zaal: Gaat het in dit proces net als in Amstelveen 2000+? Dat er uiteindelijk één regeltje over de boeren in staat?
Jeroen Saris zegt dat dit een heel ander proces is. Hier is het niet de bedoeling te eindigen met tekst maar met projecten.

Vraag vanuit de zaal: Hoe zit dit met het korte tijdspad?
Het uitgangspunt is volgens Jeroen Saris liever in korte tijd krachtig te handelen dan lange tijd uitgemeten praten. Het tempo geeft een zekere druk. Iedereen die hier zit denkt al langer na over het gebied, dat begint niet na vanavond en is na dit proces ook niet afgelopen. In de komende periode wordt hier vorm aan gegeven in een behoorlijk tempo zodat ideeën niet ´verwaaien´.

Vraag vanuit de zaal: Een bestuurlijke vraag, als we hier kiezen voor investeringen, hoe wordt er besloten tussen de twee betrokken provincies, Noord Holland en Utrecht. Hoe beslist Den Haag?
Jeroen Saris antwoordt dat Den Haag het probleem niet zal zijn aangezien zij zich minder bemoeien met regionaal beleid. Besluitvorming in de provincies kunnen wij niet oplossen of voorspellen maar ze worden beiden betrokken en meegenomen in het proces.

Vraag vanuit de zaal: Hoe verhoudt dit proces zich tot Zuid Holland en het Groene Hart? En wat wordt er gedaan met het project ´Waterrijk´ van de gemeente de Ronde Venen?
Ook met het Waterrijk project zal rekening gehouden worden, dat project gaat zoals voorgenomen verder. Voor wat betreft de begrenzing: de grens van ons project ligt bij de Stelling van Amsterdam.

Vraag vanuit de zaal: Het gebied maakt dus ook deel uit van het Groene Hart, in hoeverre is er overlap met allerlei gebiedsgerichte projecten?
Renske Peters antwoordt dat er verschillende mogelijkheden zijn voor dekkingsvormen, bijvoorbeeld het GIOS (Groen In en Om de Stad). De verschillende dekkingsbronnen moeten voortduren in aanmerking genomen worden.

Opmerking van dhr. Niamuth (Bureauhoofd bij het Groengebied Amstelland): Het Groengebied Amstelland is meegenomen in het project. De plannen voor de inrichting van het Groengebied worden tot 2033 meegenomen.

Vraag vanuit de zaal: Is dit proces een onderdeel van de regio Randstad en Deltametropool waar in het rapport LEI (Landbouw Economisch Instituut) wordt vermeld dat het boerenaanbod terug gaat?
Jeroen Saris zegt dat alles met de ontwikkeling ´nieuwe verhouding Stad en Land´ te maken heeft. Dit geldt ook voor de agenda´s van de betrokken gemeenten. Wij gaan niet voorbij aan LEI, ook zeker niet aan de toekomst voor boeren. Daar zijn hier verschillende denkbeelden over. In dit proces gaan we kijken wat het meest haalbaar is.

Om 21.15 uur gaan de deelnemers aan het werk. De ontwerpers die ondersteuning zullen verlenen bij het uitvoeren van de verschillende scenario´s, stellen zich zelf voor.

Scenario ´Amstelland in Boerenhand´, Geert Timmermans (dRO)
Hier staat centraal het inkomen van de boer, zaken als schaalvergroting, de verhouding tussen stad en land etc.
Jeroen Saris vraagt hoe kom de informatie voor dit scenario wordt verkregen. Geert Timmermans antwoordt dat er onderzoeken gedaan zijn die worden gebruikt. Er zijn onderzoeken gedaan die aangeven dat inkomens terug lopen en dat er geen opvolgers zijn voor veel boeren. Jeroen Saris vraagt zich af of de WLTO hierbij betrokken wordt. Dit is zeker het geval stelt Geert Timmermans, onder andere door het boerenonderzoek dat recentelijk is gestart door de WLTO, Agrarische Natuurvereniging de Amstel en het Groengebied Amstelland. Met al die gegevens gaan we aan het werk.
Niet alle boeren zitten in dit scenario, ze spelen ook in andere scenario´s een rol.

Scenario ´Autonome Ontwikkeling´, Roy Berents (ontwerper van dRO)
Jeroen Saris vraagt zich af of dit een scenario is of het meest realistisch? Wat gebeurt er met geen of weinig sturing van ´bovenaf´. Een vraag hierbij is bijvoorbeeld of open veenweide landschap houdbaar is. Vraag aan de ontwerper: ga je dit stilleren? Roy Berents antwoordt dat zeker ook in dit scenario onderzoek wordt gedaan.

Scenario ‘Amstellandgoed’ , Maurits de Hoog (ontwerper dRO, stedenbouwkundige)
Wij hebben meer op deze manier gewerkt aldus Maurits de Hoog. Het is een goede manier gebleken om de toekomst te verkennen. Bijvoorbeeld in Amstelland Noord, waar de plannen van de Shell goed bleken samen te vallen met andere ontwikkelingen, waardoor het maximale uit bepaalde elementen gehaald kon worden.

Scenario ´Landschapspark´, Yttje Feddes (landschapsarchitecte bij H+N+S)
Jeroen Saris vraagt of Yttje Feddes niets met dRO te maken heeft. Ze zegt daar verder niets mee te maken te hebben, in dit geval heeft H+N+S de opdracht gekregen te werken met het scenario ´Landschapspark´. Het uitgangspunt van dit scenario is uit te gaan van kwaliteiten van het gebied en deze te behouden. In dit scenario wordt de schoonheid onderzocht en hoe het huidige open veenweidelandschap opnieuw gebruikt kan worden met behoud hiervan.

Na deze inleiding van de scenario´s worden de groepen verdeeld en gaan uiteen met de opdracht op de kaartjes in te vullen wat voor het betreffende scenario de wensen, angsten en kansen zijn die men ziet. Het verzoek is hier zoveel mogelijk ideeën in te stoppen om de ontwerpers te voeden.

Na afloop vindt een korte terugkoppeling plaats uit de scenario´s door de ontwerpers en wordt een en ander bij een borrel nog eens doorgenomen.